Yamaç Paraşütü

Serdivan 2018

Yamaç paraşütü, hafif hava araçları içerisindeki en hafif hava aracıdır. Yamaç paraşütü sporu tek başına uçmanın en keyif verici olanıdır. Paraşütün kolay taşınabilir olması nedeniyle yürüyerek çıkabildiğiniz tepelerden kolaylıkla kalkış yapıp uçabilirsiniz. Kalkış ve iniş için özel hazırlanmış piste gerek yoktur. Yamaç paraşütü ile tek başınıza yada bir pilot ile birlikte (ikili Tandem uçuş) temel uçuş prensibi ile havanın kaldırıcı kuvvetini kullanarak bulutlara kadar yükselebilir ve uzun mesafeler kat edebilirsiniz.

Abant Güney Tepe

Yamaç paraşütü güvenli bir spordur. Her spor dalı gibi bu sporda kendine göre bir takım riskler barındırır. Riskleri minimize edip  bu sporu güvenli yapabilmeniz için doğru eğitim almış olmak, bilinçli bir şekilde hareket etmek, max. güvenlik şartlarına uygun hazırlanmak/davranmak ve doğru malzeme kullanımı gerektirir.

Yamaç paraşütü sporuna başlamak için bu sporun eğitimini veren akredite olmuş uçuş okulları veya kulüplerden alınacak eğitimler sonrasında THK (Türk Hava Kurumu) ve uluslararası FAI onaylı “Yamaç Paraşütü Pilotu” sertifikası ile uçabilirsiniz.

Eğitim  alabilmek için 16 yaşından gün almış olmak, Epilepsi, kalp, astım bel, ve omurga rahatsızlıklarına sahip olmamak 1.55-2.00 m arasında boya sahip olmak ve 45-110kg arasında bir ağırlığa sahip olmak gerekir.

Yer Çalışması
Çepni Yaylası Abant Kuzey, Bolu

Yer çalışması Yamaç Paraşütü Pilotlarının ısınma hareketi gibidir. Uzun süre uçmayan pilotlar yer çalışması yapmadan uçuşa geçmezler. Yer çalışması kanada hakimiyetin en iyi öğrenildiği aşamadır. Yerde kanadına ne kadar iyi hakim olabilirsen kalkış esnasında o kadar iyi ve sorunsuz kalkış yapabilirsin.

Eğitimin süresi tamamen hava şartlarına bağlı olarak değişmekle birlikte, “Başlangıç Yamaç Paraşütü Pilotu (P1-P2)” için 1 hafta teorik ders 4 gün pratik uygulama olacak şekilde yapılmaktadır. Dersler sonrasında en az 10 küçük tepe uçuşu ve 3 adet te 150m veya daha yüksek bir tepeden uçuş ile giriş eğitimi tamamlanmış olur. Bu süreç max. 1 ay içerisinde tamamlanmaktadır.

Uygulamalı Eğitim

Eğitim içeriğinde, yamaç paraşütü ve diğer malzemelerin tanıtımı, paraşüt katlama teknikleri, uçuş tekniği ve prensibi (Bernoulli prensibi), Aerodinamik, Meteroloji, hava trafiği, uçuş emniyeti, acil durumlar ve acil durumlardan çıkış, yedek paraşüt kullanma ve ilk yardım gibi konular vardır.

Yamaç Paraşütün (kanat) genel yapısı aşağıdaki gibidir.

Yamaç Paraşütü

Detayda ise Paraşütün A, B, C ve D olarak isimlendirilen ve her birinin farklı amaçlar için dizayn edildiği kolon düzeneği vardır.

Paraşütün Temel Bölümleri

Yamaç paraşütünü ileri seviyelere taşımak isteyen pilotlar için “Başlangıç Seviye Pilot (P2)” sertifikası sonrasında Orta Seviye Pilot (P3), Pilot (P4) ve Deneyimli Pilot (P5) olmak üzere belli uçuş sayıları ve saatleri sonrasında diğer ileri seviye eğitimlerini alabilirler.

Başlangıç eğitimi için pilot adayının yamaç paraşütüne dair hiçbir malzeme hazır bulundurma şartı yoktur. Kulüp ya da uçuş okulu öğrencinin tüm malzeme ihtiyaçlarını karşılamaktadır.

P1-P2; Başlangıç Yamaç Paraşütü Pilotu sertifikasına sahip olan Pilot, Teorik eğitimi almış (P1) ve pratik uçuş eğitimini tamamlamış ve 600m irtifaya kadar olan tepelerden eğitmen yardımı ile uçabilen nispeten kendi inişini planlayabilen pitottur.

P3; Başlangıç Yamaç Paraşütü Pilotu Sertifikasını alan herkes Orta Seviye Pilot (P3) eğitime kayıt yaptırma hakkına sahiptir. Eğitim yine teorik ve pratik olmak üzere 2 aşamalıdır.

Pratik uçuş aşamasında Yelken ve Termik uçuşları öğretilir. Belli bir saat uçuş yapıldıktan sonra Temel SIV ile sertifika verilir.

Bu aşamada pilotlar temel pilotaj becerileri kazanırlar. Kalkış ve inişlerini eğitmene ihtiyaç duymadan kendileri planlar. Yelken ve termik uçuş tekniklerini kazanan bu aşama pilotları gerçek tek başına uçma tecrübesini yaşarlar.

P4; Bir önceki seviyedeki eğitimlerin biraz daha ileri seviyesi verilir. İleri Yelken ve İleri Termik eğitimleri ile pilot bir önceki öğrendiklerini uçuşunda nasıl etkili kullanacağını öğrenmiş olur. Türbülanslı havalarda kalkış yapabilme, havada max. kalmaya çalışan pilot aynı zamanda hava trafik kurallarına göre toplu uçuş yapma yeteneği kazanır. Bir önceki seviyeye ilave olarak ise pilotlara mesafe uçabilme yeteneği kazandırılır.

Acil Durum Simülasyonunu ise tam SIV şeklinde tamamladıktan sonra belgeyi almaya hak kazanır.

P5; Tüm uçuş tekniklerini öğrenmiş olan pilot artık son aşama olan uzun mesafe uçabilme yeteneğini kazanabilmek için bu aşamayı tamamlamak zorundadır.

Pilotların eğitimi tamamlamaları için en iyi 5 uçuşta, her uçuşun 15km den az olmaması kaydı ile toplamda doğrusal olarak 100km mesafe kat etmeleri gerekmektedir.

Yamaç Paraşütünü ticari olarak yapmak isteyenler ise P5 eğitimi sonrasında Tanem Pilotu T1 ve sonrasında T2 belgesini almak zorundadır.

Yamaç Paraşütünü ticari olarak yapmak isteyenler ise P5 eğitimi sonrasında Tanem Pilotu T1 ve sonrasında T2 belgesini almak zorundadır.

Yamaç paraşütü adı üzerinde bir yamaçtan süzülerek havalanan bir hava aracıdır. Yamaç paraşütünde havalanabilmeniz için tepenin ne kadar yüksek olduğu önemli değildir. Yamacın pilot seviyenize ve paraşütünüzün limitlerine uygun rüzgarı stabil olarak karşılıyor olması yeterlidir.

Acil durumlardan nasıl kurtulması gerektiği Acil Durum Eğitimi  (SIV Acil Durum Simülasyonu ) ile verilir. Acil durum eğitimi P2 pilot seviyesinde teorik olarak verilirken P3 ve ileri seviyelerde teorik eğitimin dışında bizzat havada uygulama yapılarak verilmektedir. Pilotluk seviyesi arttıkça acil durum eğitim seviyesi de arttırılmaktadır.

Ölüdeniz SIV Eğitim Uçuşu 2016

SIV eğitimleri genellikle göl veya deniz üzerinde yüksek irtifalarda yerden eğitmenin yönlendirmesi ile yapılmaktadır. Eğitim süresince tüm görüntüler kayıt altına alınır ve öğrencinin tam olarak SIV protokollerini gerçekleştirip gerçekleştirmediğine bakılır. Ayrıca pilot hangi sertifikaya sahip olursa olsun 2 yılda bir kez mutlaka acil durum eğitimi alması tavsiye edilir. Ayrıca kendi ekipmanlarınızı Paraşüt (kanat) ve kuşamı (Harness) tanımanız, limit ve tepkilerini algılayabilmeniz için de önemli bir aşamadır.

SIV

P3 Temel (Basic) SIV uçuşunda aşağıdaki durumlar gözlemlenir;

Kulak Kapama, Etkili Kulak kapama (Big Ears), Yunuslama, Önden Kapama, Speed ile öncen kapama, Asimetrik kapama (Sağ-Sol), Asimetrik kapatıp, kanadı açmadan düz uçmak ve istediğin yöne dönebilmek,B Kolonu Stall u, Wing Over, Spiral, Derin Stall,

P4 Tam SIV uçuşunda ise ilave olarak Full Stall acil durumu yapılır.

Ekipman yamaç paraşütünün önemli bir parçasıdır. Eğer Yamaç paraşütü sporunu ilerletmek istiyorsanız kendi ekipmanlarınızın olması gerekir. Üniversitelerin uçuş kulüplerindeki ya da uçuş okullarındaki ekipmanlar ile bir seviyeye kadar eğitimlerinizi yada uçuşlarınızı gerçekleştirebilirsiniz. Fakat her uçuşunuzda farklı ekipman, farklı kanat sizin gelişmenizi olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle kendi kilonuza ve seviyenize uygun paraşütün ve yedek paraşütün seçilmesi, boyunuza uygun Harnes’in (Kuşam) seçilmesi  çok önemlidir.

Yamaç Paraşütü temel ekipmanları, Kanat, Harness (kuşam), Yedek ten oluşmaktadır. Tüm malzemeleri zarar görmeden kompakt ve kolaylıkla taşıyabilmeniz bir sırt çantasına ihtiyaç duyarsınız.

Temel ekipmanların yanında Kask, gözlük, eldiven, bot gibi konforu ve güvenliği arttıran ekipmanlarında size uygun olması dikkat etmeniz gereken bir konudur. Sizin havada rahat ve konforlu olmanız uçuşunuzu da olumlu etkileyecektir. Tüm bunların yanında uçuş düzeyiniz arttıkça ilave bir takım ekipmanlarda gerekecektir. Bunlardan birkaç tanesi Uçuş bilgisayarı ve GPS dir. Uçuş bilgisayarı sayesinde havadaki yüksekliğiniz, gidiş yönünüz gibi bilgileri öğrenebilirsiniz. Telsiz ise eğitiminiz süresince olması gereken ekipmanlardan biridir.

YP (Yamaç Paraşütü) ekipmanlarını Türkiye’de dünyaca ünlü markaları (Ozone, Supair, Swing, Advance, Skywalk, Gin vs) getiren distrübitörlerden temin edilebilir. Ayrıca Türkiyede ilk kez yerli marka olan “Maya” ‘da 2012 yılında kurulan bir şirketle yamaç paraşütü marketine girmiştir.

Yamaç Paraşütü son yıllarda ilgi odağı olan sporlar arasında popülaritesini arttırmaya devam etmektedir. Sporu yapan birçok uçuş okulu ve kulüp vardır. Bunlardan bazıları tüm eğitimleri eksiksiz olarak veren Ankahavacılık, fenomenairsport, gibi kulüplerdir. Pilotların uçuşlarını paylaştıkları sosyal platform ise www.ypforum.com. www.flybubble.com sitesinden veya youtube kanalındaki videolardan birçok konuda eğitim videoları izlemek mümkündür.

Yamaç paraşütü sporcusu sürekli sağlıklı, fit ve mental olarak iyi durumda olmak zorundadır. Sağlıklı ve Fit olmanın temelde 2 nedeni vardır.

Birincisi pilot kilosuna göre aldığı Kanat’ın kilo limitleri altına da inemez üzerine de çıkamazsınız. Harness (Kuşam) için kilo limiti yoktur boyunuza göre alırsınız fakat ayarını o anki kilonuza göre yaparsınız içerisinde rahat edebilmeniz için kilonuzu korumanız gerekir.

İkinci nedeni ise bu sporu yapabilmeniz fiziksel olarak hep hazırlıklı olmak zorundasınız. Bazı uçuş tepelerine kadar araç yolu yoktur ve siz sırtınızdaki paraşütünüz ile tırmanmak zorunda kalabilirsiniz. Sert inişler sırasında bel, bacak ve ayak kaslarınız iyi ise ani darbelerden çok fazla etkilenmeden vücudunuz bu durumu tolere edebilir.

Başarılı bir uçuş yapabilmek için 10 önemli etken sıralayacak olsanız Mental olarak sağlam olmak ilk 5 madde içerisinde yer alır. Uçuştan önce ve uçuş sırasında olumlu olmak çok önemlidir. Uçuşunuzun kalitesini etkileyen en önemli parametredir. Uçuş öncesinde tüm sorun ve sıkıntılarınızı bir kenara bırakıp tepe üzerine gitmelisiniz. Eğer bunu başaramıyorsanız o gün kesinlikle uçmamalısınız.

Yamaç paraşütünden şu 3 bileşenden sadece birini değiştirebilirsiniz. Aynı anda 2 bileşende değişmiş ise uçmamalısınız. 1-Kanat, 2-Harness, 3-Uçtuğun Tepe.

Türkiye ve dünyadaki önemli tepelerin birçoğunda tepenin özelliğine göre uçuş sertifikası sorulmaktadır. P2 pilotları sadece eğitmeninin kontrolünde uçabilirken P3 ve üzeri pilot sertifikası olan pilotlar kendi başlarına kalkış yapabilir uçabilir ve iniş planlayabilecek seviyelerdedir. Ulusal ve uluslararası Yamaç Paraşütü yarışlarında ise yine belge ve lisans zorunludur.

Muğla’nın Fethiye ilçesi Ölüdeniz  Babadağ tüm dünyanın yamaç paraşütü tepeleri arasında ilk sıraları alan yerlerden biridir. Ölüdeniz aynı zamanda SIV eğitimleri için kullanılan en önemli uçuş noktalarından biridir. Ankara’da Ayaş tepesi, Pamukkale, Denizli Çökelez, Tekirdağ da Uçmakdere, Muğla Ören, Antalya Falezler, Kocaeli Kartepe, Sakarya Serdivan, Ordu Boztepe, Bolu Abant, Kayseri Alidağ gibi bir çok tepe sayılabilir. Sporun popülaritesinin artması ile lokal sporcular bulundukları bölgelerdeki tepelere uçuş yapılabilir mi mantığı ile yaklaştıklarından her yıl yeni uçuş tepeleri eklenmektedir. Yine bu yeni uçuş tepeleri Yamaç Paraşütü Forumu sayfasından takip edilebilir.

Ölüdeniz Babadağ

Yamaç Paraşütünün nasıl bir heyecan olduğunu algılayabilmek için en iyi yöntem bir kez uçmaktır. Size en yakın bir uçuş bölgesinde T2 belgesi olan bir pilot ile en uygun hava koşullarında uçabilirsiniz. Yaklaşık 45dk kadar süren uçuş size bu sporu yapmak isteyip istemeyeceğiniz konusunda yeterli geri bildirimi vermiş olacaktır.

Uçuş Öncesi Hazırlık

Yamaç paraşütü özgürlük sınırlarınızı test edebileceğiniz, kuşlarla birlikte bulutların tabanına kadar yükselip sınırlarınızı yeniden keşfedebileceğiniz bir bağımlılıktır. Uçuş sayınız ne olursa olsun her bir uçuş için hazırlık heyecanı ilk uçuş anınızdakinden çok uzak değildir. Kanadınız aynı uçtuğunuz tepe aynı bile olsa her uçuşunuz ayrı bir tecrübe ve ayrı bir heyecandır çünkü rüzgar hep farklıdır.

Muğla Ören 2017
Ahmet Gümüş
(Yamaç Paraşütü Pilotu P3)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir